info@miranda-meijer.nl
06-23599396

Thuiszitten

Van Dieptepunt naar Nieuwe Balans: Hoe begeleid je een kind na thuiszitten?

Thuiszitten is een ingrijpende situatie voor kinderen én ouders. Het ontstaat vaak door schooltrauma, overprikkeling, beelddenken of andere uitdagingen. Hoe help je een kind stap voor stap terug naar school of een passende daginvulling? Het opbouwschema van Miranda Meijer biedt een duidelijk pad.

Thuiszitten wordt door het onderwijs en de overheid gezien als een probleem. Een kind dat niet naar school gaat, ontwikkeld zich niet, zegt men. Dat is niet zo. Een kind ontwikkeld zich altijd. Ook leert het altijd. Als een kind op school de schoolse stof niet leert, leert het bijvoorbeeld wel hoe te overleven in een situatie die niet past. Of hoe je een leerkracht op de kast krijgt. Of wat je moet doen om erbij te horen. Hoe weinig je hoeft te doen om toch voldoendes te halen. Niet alle kinderen die niet passen in het taaldenkende schoolsysteem lopen zichtbaar vast. Ze vinden een weg, ze overleven. En dat kunnen ze met veel plezier doen. Zeker. Niets hoeven doen en toch tevreden leraren en ouders is de droom van veel jongeren. Op de lange termijn gaat dit echter toch aan je vreten. Je hebt dan namelijk wel op school gezeten maar niet geleerd wat je er had moeten leren. Dat breekt je op.

Dan is vastlopen en misschien wel thuis komen te zitten nog niet zo erg. Het is een duidelijk signaal dat er iets niet goed gaat met een kind. Of jezelf. Volwassenen kunnen natuurlijk ook thuis komen te zitten. Op deze pagina blijf ik bij de kinderen en jongeren. Volwassenen krijgen alle aandacht onder de kop Volwassenen in het menu.

Opbouwen na thuiszitten

Als ouder hou je niet zomaar je kind thuis. Dat denken veel mensen wel, dat het een gril is, een smoes of gemakzucht. Dat is niet zo. Verre van dat, het is het eindresultaat van jaren proberen met school of diverse scholen zelfs passend onderwijs voor een kind te organiseren/ realiseren die gewoonweg niet past in het systeem. Maar waarvan het systeem heel lang blijft vinden dat zij het best passend kunnen maken. Of moeten maken. Want leerplicht. Leerplicht is niet heilig. Je hebt als ouders de plicht om goed voor je kind te zorgen, zegt artikel 1:247 van het Burgerlijk wetboek. Volgens dit artikel omvat het ouderlijk gezag de plicht en het recht voor een ouder om zijn of haar minderjarige kind:

  1. te verzorgen en op te voeden, waarbij onder “verzorging en opvoeding” wordt verstaan:
    • zorgdragen voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind;
    • bevorderen van de ontwikkeling van de persoonlijkheid van het kind;
    • geen geestelijk of lichamelijk geweld of andere vernederende behandeling toe te passen.
  2. daarnaast verplicht het artikel om de banden van het kind met de andere ouder te bevorderen.

Kortom: ouders hebben wettelijke verplichtingen om hun minderjarige kinderen te verzorgen, op te voeden, beschermen én hun persoonlijke ontwikkeling te stimuleren—zonder geweld of vernedering. Dat kan een reden zijn om je kind thuis te houden van school, als je kind daar niet veilig is. Schooltrauma is een teken van onveiligheid. Aanpasgedrag is dat ook. Een kind kan zowiezo niet leren als het stress ervaart.

Waarom een opbouwschema?

Na een periode van thuiszitten is het niet realistisch om direct weer volledig naar school te gaan. Het kind heeft tijd nodig om te herstellen, vertrouwen op te bouwen en energie terug te krijgen. Dit schema helpt om die weg overzichtelijk en haalbaar te maken.

De fasen van herstel

  1. Dieptepunt
    • Kenmerken: Boosheid, verdriet, futloosheid, lichamelijke klachten.
    • Wat nodig is: Rust, geen druk van instanties, kleine kring.
  2. Overleven
    • Kenmerken: Taken lukken niet, aanpassingsgedrag, geen ontspanning.
    • Wat nodig is: Thuisbegeleiding, ontspanning, energiegevers zoeken.
  3. Rust in je leven
    • Kenmerken: Minder lichamelijke klachten zoals buikpijn, ruimte voor verwerking, psycho-educatie.
    • Wat nodig is: Coaching voor kind en ouders, onderwijs op tempo kind.
  4. Energie in balans
    • Kenmerken: Kind komt in beweging, plezier, hobby’s.
    • Wat nodig is: Uitjes, herstelmomenten, energiegevers.
  5. Integratie
    • Kenmerken: School verder opbouwen, kind krijgt zelfstandigheid.
    • Wat nodig is: Coaching, stabiele uren, ruimte voor herstel.
  6. Nieuwe balans
    • Kenmerken: Ouders pakken eigen leven op, ontspanning, regie.
    • Wat nodig is: Loslaten, eigen plannen, plezier in het leven.
  7. Volledige schoolgang
    • Kenmerken: Kind weet wie het is, wat het nodig heeft en kan dat communiceren.
    • Wat nodig is: Volledige schoolgang of een passend alternatief.

Dit is een samenvatting van het schema. In het schema zelf maken we verschil tussen wat ouders doormaken en het kind. Ouder en kind bevinden zich vaak niet in dezelfde fase.

Praktische tips

  • Blijf in contact: Ook als schoolgang niet lukt, blijf verbonden. Geef wel duidelijk je grenzen aan: jouw werk (en leven) moet gewoon door kunnen gaan.
  • Kleine stappen: Begin met haalbare doelen thuis of bij een sport- of andere club.
  • Geen druk: Vermijd deadlines en instantiedruk. Volg je kind en je eigen gevoel.
  • Focus op energiegevers: Zoek activiteiten die plezier en ontspanning geven.
  • Samenwerken: Ouders, kind/ jongere, school en hulpverlening moeten op elkaar aansluiten om tot een goed resultaat te komen.

Belangrijk: Als volledige schoolgang niet haalbaar is, kies een alternatieve onderwijsvorm of werk.

Hulp nodig bij het opbouwen na thuiszitten? Laten we even online koffiedrinken.